Carska Droga to najsłynniejsza trasa widokowa nad Biebrzą. Miejscowi nazywają ją Łosiostradą i nie bez powodu: łosie wychodzą tu na pobocze tak często, że wiele osób widzi pierwszego łosia w życiu właśnie z okna samochodu. Zaczyna się kilka kilometrów od Goniądza, w Osowcu-Twierdzy, więc dla naszych gości to jedna z pierwszych wycieczek. Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik: skąd ruszyć, gdzie się zatrzymać i jak zaplanować przejazd, żeby wynieść z niego jak najwięcej.
Carska Droga – historia w kilku zdaniach
Droga powstała pod koniec XIX wieku na potrzeby armii carskiej Rosji. Miała łączyć twierdze w Łomży, Osowcu i Grodnie, a jej budowa przez bagna była na tamte czasy dużym wyzwaniem inżynieryjnym. Według popularnej anegdoty trasę wyznaczono linijką na mapie, i rzeczywiście długie, proste odcinki przecinają dolinę niemal bez zakrętów. W czasie I wojny światowej trakt ułatwiał obronę Twierdzy Osowiec, a po wojnie stracił znaczenie militarne.
Dziś nazwą Carska Droga określa się przede wszystkim odcinek o długości około 33 kilometrów, od Osowca-Twierdzy do Strękowej Góry nad Narwią. Droga biegnie przez Biebrzański Park Narodowy lub wzdłuż jego granicy, po lewej stronie doliny Biebrzy.
Skąd ruszyć? Kierunek z Goniądza
Z Goniądza do północnego początku Carskiej Drogi w Osowcu-Twierdzy jest kilka kilometrów. Przy wjeździe od strony twierdzy znajduje się miejsce odpoczynku z wiatą, tablicami informacyjnymi i toaletą, co na tej trasie jest rzadkością. Stąd jedziesz na południe, w stronę Strękowej Góry.
Przejazd całej trasy bez zatrzymywania zajmuje niecałą godzinę, ale nikt tak tu nie jeździ. Zaplanuj co najmniej pół dnia, a najlepiej poranek od świtu do południa, z postojami na kładkach i wieżach.
Najciekawsze przystanki na Carskiej Drodze
Ścieżka wokół Fortu IV Twierdzy Osowiec
Na północnym końcu trasy zaczyna się ścieżka edukacyjna prowadząca wzdłuż ruin fortu, fosy i pozostałości dawnej infrastruktury wojskowej. Dobre miejsce na rozgrzewkę przed dalszą drogą.
Kładka Długa Luka
Najbardziej znany przystanek na Carskiej Drodze. Drewniana kładka prowadzi w głąb turzycowisk, a na jej końcu stoi platforma widokowa z panoramą bagien. Rejon Długiej Luki to ulubione żerowisko łosi, a wiosną i latem także miejsce obserwacji ptaków. Obok kładki co roku odbywa się największa impreza parku, czyli Biebrzańskie Sianokosy.
Ścieżka Barwik
Dłuższy spacer dla cierpliwych. Ścieżka prowadzi przez las, a potem groblą przez tereny podmokłe do wieży obserwacyjnej z widokiem na rozległe turzycowiska. Wcześnie rano szanse na łosia są tu bardzo wysokie.
Ścieżka Grobla Honczarowska
Kolejny klasyk okolic Carskiej Drogi, z widokiem na rozlewiska. Oprócz łosi można tu zobaczyć bobry i wiele gatunków ptaków.
Strękowa Góra i Wzgórze 126
Na południowym końcu trasy, nad Narwią, znajduje się Strękowa Góra ze wzgórzem, z którego rozciąga się widok na dolinę Narwi i Biebrzy. W okolicy jest też ujście Biebrzy do Narwi.
Jak zobaczyć łosia na Carskiej Drodze?
- Jedź o świcie lub przed zmierzchem. To pory największej aktywności łosi.
- Jedź naprawdę powoli. 40-50 km/h to rozsądne tempo. Łoś potrafi wyjść na asfalt nagle, a zderzenie z kilkusetkilogramowym zwierzęciem jest bardzo niebezpieczne.
- Zatrzymuj się tylko na parkingach i w zatoczkach. Regulamin parku pozwala parkować poza drogą wyłącznie w wyznaczonych miejscach.
- Nie wysiadaj, żeby podejść do zwierzęcia. Samochód działa jak czatownia, łosie mniej boją się auta niż człowieka.
- Weź lornetkę. Najwięcej łosi widać daleko na łąkach, a nie tuż przy drodze.
Więcej o tym, gdzie i kiedy szukać łosi, przeczytasz w naszym przewodniku Łosie nad Biebrzą.
Carska Droga rowerem
Przez Carską Drogę prowadzi szlak Green Velo, więc trasa jest popularna wśród rowerzystów. Na rowerze lepiej słychać i widać przyrodę, ale trzeba pamiętać o ruchu samochodów, szczególnie w weekendy w sezonie. Popularna pętla z Goniądza przez Carską Drogę do Strękowej Góry i z powrotem ma około 77 kilometrów, więc to propozycja dla osób z dobrą kondycją. Więcej o rowerowych trasach w okolicy przeczytasz we wpisie Green Velo Goniądz.
Bilet wstępu na Carskiej Drodze
Sam przejazd drogą publiczną nie wymaga biletu, ale gdy zatrzymujesz się i wchodzisz na kładki, ścieżki edukacyjne i szlaki parku, potrzebny jest bilet wstępu do Biebrzańskiego Parku Narodowego. Najprościej kupić go online na biebrza.eparki.pl jeszcze przed wyjazdem. Dzieci do lat 7 i mieszkańcy gmin parku wchodzą bezpłatnie.
Kiedy jechać na Carską Drogę?
Każda pora roku ma tu swój urok. Wiosną dolina zamienia się w rozlewiska pełne ptaków. Latem jest zielono i najwięcej turystów. Jesienią trawy rdzewieją, a łosie są w okresie godowym. Zimą, gdy spadnie śnieg, trasa robi się cicha i surowa, a na śniegu widać tropy zwierząt. Jeśli masz wybrać jeden termin, polecamy maj albo październik.
Przykładowy plan poranka na Carskiej Drodze
Najwięcej zobaczysz, jeśli zaczniesz jeszcze po ciemku. Oto jak sami pokazujemy Carską Drogę znajomym, którzy przyjeżdżają do nas po raz pierwszy:
- Godzina przed wschodem słońca – wyjazd z Goniądza w stronę Osowca-Twierdzy.
- Wschód słońca – pierwszy postój przy Fort IV, krótki spacer i obserwacja łąk.
- Około godziny po wschodzie – powolny przejazd na południe z przystankami na parkingach.
- Poranek – kładka Długa Luka. To moment, kiedy łosie często jeszcze żerują na turzycowiskach.
- Przedpołudnie – ścieżka Barwik lub Grobla Honczarowska, jeśli masz siłę na dłuższy spacer.
- Południe – dojazd do Strękowej Góry, widok na dolinę Narwi i powrót do Goniądza na śniadanie, które zdecydowanie sobie zasłużyłeś.
Weź ze sobą termos z kawą, kanapki i lornetkę. Na całej trasie praktycznie nie ma sklepów ani punktów gastronomicznych, a toaleta jest tylko przy północnym wjeździe od strony Osowca. Jeśli podróżujesz z dziećmi, zaplanuj krótsze odcinki i więcej postojów, bo samo wypatrywanie łosi z okna samochodu potrafi je wciągnąć na długo.
Nocleg blisko Carskiej Drogi
Goniądz to najbliższe miasteczko przy północnym wjeździe na Carską Drogę. Z naszego apartamentu uDany w Goniądzu dojedziesz do Osowca-Twierdzy w kilka minut, więc bez problemu zdążysz na Długą Lukę przed wschodem słońca. Klucz odbierasz z sejfu przy drzwiach, więc możesz przyjechać nawet późnym wieczorem i rano od razu ruszyć w trasę.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kilometrów ma Carska Droga?
Odcinek nazywany dziś Carską Drogą, od Osowca-Twierdzy do Strękowej Góry, ma około 33 kilometrów.
Czy na Carskiej Drodze naprawdę widać łosie?
Tak, to jedno z najlepszych miejsc w Polsce do obserwacji łosi. Największe szanse masz o świcie i o zmierzchu, wiosną i jesienią.
Czy Carską Drogą można jechać samochodem?
Tak, to droga publiczna. Zatrzymywać się wolno tylko na wyznaczonych parkingach, a na ścieżki i kładki potrzebny jest bilet wstępu do parku.
Ile czasu zajmuje przejazd Carską Drogą?
Sam przejazd trwa niecałą godzinę, ale z postojami na kładkach i wieżach warto zarezerwować co najmniej pół dnia.
